Cousas do mar

 

Pequena mariscada galega

Estes días, xusto coincidindo coa chegada da calor a Galicia, nunha primavera ata o de agora chuviosa e fría, xusto cando máis apetece saír pasear polo campo ou polas praias, compartir terraza tomando unha cervexa ou un bo branco da terra con algo do mar para picar, precisamente estes días foi decretado o peche de todas as parcelas de bateas de mexillóns das Rías Baixas galegas pola presenza da sempre temida marea vermella, a que fai que apareza a toxina lipofílica que pode producir severos problemas de saúde entre os consumidores. Fora mexillóns por unha temporada!!!. Afortunadamente, quedan outros bivalvos que si se poden consumir, e tamén crustáceos  que estean bos en meses sen «r», e tamén gasterópodos (?).

Entre os gasterópodos temos nas costas galegas os caramuxos e as lapas. Son especies cunha soa cuncha que os protexe e cun potente músculo que lles permite asírense ás rochas nas que viven, a alturas intermareais, cando a marea baixa quedan á intemperie, cando a marea sube sobreviven debaixo do mar e aliméntanse. Quen da costa galega non volveu da praia de neno cun pequeno balde de caramuxos que poñían a ferver para comelos como aperitivo antes de xantar? Das lapas non falamos, non si? Quen viu alguén comer lapas?

Non so vin xente comer lapas, tamén as comín eu. Nunha vila mariñeira na costa bretoa na entrada do Canal da Mancha, Plouguerneau, na casa dos Abernot, fun convidado a comer un salpicón de marisco feito con lapas que estaba realmente bo. Tamén tiven ocasión de probar un paté feito con ese gasterópodo que en Galiza ignoramos. Comer marisco en Bretaña, ou peixe, é case como estar na casa, porque nos dous países gozamos das mesmas especies: pescada, bacallau, douradas, sargos, bois, centolas, cigalas, lagostinos, mexillóns, ostras... Alí regados co viño Muscadet que tanto apreciaba Cunqueiro e aquí cos nosos brancos. Na próxima viaxe a Armórica pedireille os amigos as receitas das lapas.

Habería que ter moita fame para ser o primeiro humano en comer bichos tan feos e de aspecto tan estraño como todos os mariscos mencionados antes. Pensemos  nunha manchea  de percebes pegados ás rochas, con ese aspecto itifálico rematado nunha unlla e cunha pel que semella coiro de lagarto. Pensemos nunha centola ou nas nécoras. Os meus amigos bretóns cren que o de comer lapas comezou coa fame que pasaron durante a Primeira Guerra Mundial e que se consolidou coa fame que pasaron durante a II Guerra Mundial; a partir de aí, as lapas quedaron incorporadas á gastronomía da Bretaña setentrional.

O de atreverse a comer marisco e converterse en sibaritas non é algo recente. Estes días, a prensa recollía as investigacións duns arqueólogos e investigadores que traballaban na cova de Los Aviones, en Cartaxena, nas que afirmaban que os neandertais de hai 115.000 anos xa comían lapas e caramuxos do Mediterráneo. Disque durante o verán fuxían da calor desprazándose a montañas próximas e que no inverno, meses con «r», baixaban á costa para evitar o frío e comer marisco. Por certo, na costa murciana tamén se come moi ben; recomendo os pulpiños á brasa con salsa, o caldeiro de peixe ou peixes como douradas e salmonetes,  ao sal ou á brasa.